ÜREME

Genellikle 3-4 yaşında üremeye başlarlar ve üreme dönemi boyunca tek eşlidirler. Her yıl bir kez kuluçkaya yatıp 2-6 tane yumurta yaparlar. Yumurtalar 65-82x47-56 mm boyutlarında olur ve kirece benzer beyaz renktedirler. Eşlerin her ikisi de kuluçkaya yatar ve kuluçka süresi 33-34 gündür. Yumurtalar 1-4 gün arayla yumurtlanır ve bu nedenle yavrular yumurtadan aynı zamanda çıkmayabilir. Bunun bir sonucu olarak yavrular arası büyüklük farklılıkları olabilmektedir. Erişkinliğe ulaşmamış bireyler üremeseler bile üreme sezonu içerisinde yuva tutabilir, yeni ve küçük yuvalar yapabilir ve eş oluşturabilirler.

YUVA

Genellikle yuvalama alanında yalnız olmalarına rağmen koloni halinde yaşayabildikleri de bilinmektedir. Yuva yapımında, ağaç dalları ve çalıları kullanırlar, toprak, gübre, ot ve saman gibi daha yumuşak materyalleri ise daha sonra, yumurta ve yavruların bulunacağı yuvanın orta kısmını oluşturmak için kullanırlar. Ayrıca çöpten topladıkları kağıt, gazete ve bez parçalarını da yuva malzemesi olarak kullanabilirler. Yuvalarını bir haftada yapabilirler.

Çoğunlukla üreme alanına ilk gelen ve yuvayı tutan erkektir. Yuvanın yüksekliği, yarım metre ile 1,5 metre arasında değişir. Fakat 4 m yüksekliğe kadar çıkabilen yuvalar vardır. Yuva çapı 80-140 cm arasında değişebilir. Yuva ağırlığı 500 kg ile birkaç ton arasında olabilmektedir.

Leylekler her yıl aynı yuvalama alanına gelirler.

YAVRU BAKIMI

Leylek yavruları, yumurtadan çıkışlarından itibaren ebeveyn bakımına ihtiyaç duyarlar. Ebeveynler kuluçka sırasında olduğu gibi yavruların yetiştirilmesi için de birlikte çalışırlar. Yavruların uçana kadar yuvada geçirdikleri süre 58-64 gündür. Ebeveynler yavrularını yuvanın zeminine kusarak besler.

Leylekler üzerine yapılan çalışmalar sonucu, yavruların yumurtadan çıkışlarından itibaren ilk 20 gün boyunca kendi vücut sıcaklıklarını koruyamadıkları ve bu sebeple de, ebeveynlerden birinin bu süre boyunca sürekli yanlarında bulunmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Ebeveynler soğuk havalarda yavruların üzerine yatarak, sıcak havalarda da gölge yaparak yavrunun vücut sıcaklığını korumaya çalışır.

YUVADA SOSYAL YAŞAM

Üreme alanına ilk gelen genellikle erkek leylektir ve ilk gelen erkek en uygun yuvayı seçer. Bu yuvanın bir önceki yıl kullanılan yuva olması gerekmez. Sonra dişi leyleğin gelmesini bekler. Bu eş önceki yılki eşi olabilir.

Erişkin leylekler, ses tellerinin büyüme süreci içerisinde işlevini kaybetmesiyle, sessizleşirler ve temel iletişimlerini gagalarını birbirine çarparak çıkarttıkları 'lak lak' sesi ile sağlarlar. Örneğin erkek ve dişi leylek yuvaya geldiklerinde gaga takırdatırken, boyunlarını hızlıca arkaya atıp, sonra yavaşça öne doğru getirirler ve böylece birbirlerini selamlarlar.

Leylek, üreme sezonu içerisinde yuvasına çok bağlıdır ve onu diğer leyleklerin işgal etmemesi için şiddetle savunur. Gaga takırdatma davranışının farklı bir çeşidini diğer bireylere karşı yuvalarını korurken sergiler. Bu davranış sırasında kanatlarını yarım açıp, kapama hareketi yapar ve hatta yuva üzerine konmak isteyen ısrarcı bireye karşı, kanatlarını açıp yuva üzerine eğilerek yuvayı koruma davranışını sergiler. Yuvaya konan yabancı bireyi, gagası ve kanatlarıyla ittirerek kovmaya çalışır ve genellikle başarılı olur. Bu sırada leylekler büyük yaralar alabilirler.

Ebeveynlerinin getirdiği besin onlara yettiği sürece genellikle getirilen yiyecek için Leylek yavruları arasında şiddetli kavgalar gerçekleşmez. Fakat uzun süre aç kaldıklarında besini kapmak için yaptıkları rekabet sonucu en küçük ve güçsüz yavru açlığa mahkum olur. Yavrular, uzun süre aç kalmaya dayanamazlar ve bu sebeple en küçük yavru ölebilir. Ölü yavru yuvadan dışarı atılır ya da erişkin tarafından yenebilir. Bunun dışında yavrular yuvada birbirleriyle iyi geçinirler ve hatta birbirlerinin tüylerini temizlerken görülebilirler.