DÜNYA KÜLTÜRÜNDE LEYLEKLER

Birçok kültürde insanlar Leyleklere, farklı ve güzel anlamlar yüklemişlerdir. Örneğin, Eski Çin'de yuvalarına sadakatlerinden dolayı uzun yaşamın simgesi sayılırlardı. Eski Mısır'da olduğu gibi birçok farklı kültürde leylek doğruluk, iyilik, saflık, adalet ve sadakati simgeler.

Germenler için, tanrının bir elçisi sayılır ve tanrıça Holda'nın önünde uçardı. Bu tanrıça bitki ve hayvanların yaşamını korurdu. Kış geldiğinde bu mevsim ile savaşarak yeryüzüne bereket ve yeni bir yaşam bağışlardı.

Yunan şair Aristophanes (M.Ö. 445-385) 'Kuşlar' adlı komedyasında, Mısır krallarının asalarındaki leylek figürlerinden söz eder. Ona göre adaleti simgelemesinde, tüylerindeki siyah beyaz dağılımın ölçülü olması temel sebep olabilir.

Hıristiyanlar, leyleğin onlara kaderlerinden mesaj getirdiğine inanırlardı. Evlenmek isteyen bir genç kız leyleği havada görürse dileğinin hemen kabul olacağına, tek başına bir erkek leyleği havada gördüğünde ise evlenmesi için bir yıl bekleyeceğine inanırdı. Rüyada leylek görmek bilgiyi, nezaketi, sakinliği, dengeyi, iyi niyeti gösterirdi. Uçan bir leylek görmenin ise iyi haber alınacağına işaret olduğuna inanılırdı.

Leylek ayrıca öykülere, masallara da konu olmuş, La Fontaine'in fabllarında yer almıştır.

Birçok kültürde eski zamanlardan beri leylek kutsal sayılır. Arap kültüründe, göç ederken Mekke'yi geçen leylekler, hayatları boyunca hacca gidememiş kişilerin ruhunu yansıtırlar ve bu kişilerin öldükten sonra her yıl leylek olarak kutsal yerlerden geri döndüklerine inanılır.

Leyleklerin bebek getirdiğine ilişkin inanışların 1800'lü yılların ortalarında Kuzey Avrupa'da ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bir Alman söylencesine göre leylekler bebek ruhlarını pınarlardan, kuyulardan toplayıp, getirirlerdi. Afrika'da da bebekleri Kara Leyleklerin getirdiğine inanılmaktadır. Bu inanış, leyleğin, yuvasına bağlılığı, yavrularına gösterdiği ilgi,yuvalarını insanların yaşam alanları içerisinde yapması ve insanlar tarafından kolayca farkedilebilmesinden kaynaklanmaktadır.

Rusya'da leyleğe kötü davranan, hatta öldüren insanların talihlerinin yaver gitmeyeceğine ve her öldürdükleri leyleğe karşılık, bir çocuklarını kaybedeceklerine inanılır. Diğer taraftan leyleğe yardım eden insanların mutluluğu garantilediklerine ve leyleğin çatılarına yuva yaptığında kendilerine şans getireceğine, çocuklarının sağlıklı, ürünlerinin bereketli olacağına inanılır.

Yine bebek getirdiğine inanılan leylekler, Polonyalılar için sembolik bir anlam taşır. Polonya'nın zorlu tarihinde, göç edilmeye zorlanan insanların ülkelerine duydukları özlemi dile getiren birçok şiirin konusunu oluştururlar. Bu şiirlerde, insanlar ülkelerini anarken leylekleri de hatırlarlar. Ressam Chelmonski'nin resimlerine de konu olan leylekler, çocuk şarkılarında ve atasözlerinde de yerlerini alırlar. Bu kültürde de leyleklerin gelişi baharı müjdeler. Ayrıca leyleklerin kırlangıçları kuyruklarında getirdiğine inanılır, çünkü kırlangıçlar, leyleklerden kısa bir süre sonra, 20 Nisan civarında Polonya'ya ulaşırlar.